Δεκάδες επιστήμονες από όλον τον κόσμο κάνουν έκκληση στον ΠΟΥ να μην χαθεί μία από τις μεγαλύτερες καινοτομίες

  

  Υπόµνηµα προς τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας (WHO):

Τα ηλεκτρονικά  τσιγάρα όχι µόνο δεν αποτελούν µέρος του προβλήµατος αλλά είναι η λύση για να σωθούν ανθρώπινες  ζωές

Τον προσεχή Οκτώβριο, 180 περίπου χώρες θα συγκεντρωθούν στη Μόσχα για να λάβουν µέρος στην έκτη συνεδρίαση που πραγµατοποιείται υπό την αιγίδα του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας (WHO) για τη σύναψη της Σύµβασης-Πλαισίου για τον Έλεγχο του Καπνίσµατος (Framework Convention on Tobacco Control – FCTC). Η συνάντηση αυτή διαµορφώνεται σε µια καίρια

στιγµή για την καταπολέµηση των θανάτων που σχετίζονται µε το κάπνισµα.

Με φόντο την συνάντηση που θα γίνει υπό την αιγίδα του ΠΟΥ για τη Σύµβαση Πλαισίου για τον Έλεγχο του Καπνίσµατος (Framework Convention on Tobacco Control - FCTC) τον προσεχή Οκτώβριο στη Μόσχα, οι επιστήµονες αντιδρούν έντονα καθώς διέρρευσε ένα έγγραφο από την προπαρασκευαστική συνάντηση του FCTC όπου αναφέρεται πως ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας θεωρεί τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ως "απειλή" για τη δηµόσια υγεία και σκοπεύει να περιορίσει τη χρήση τους ως µια προσιτή εναλλακτική λύση απέναντι στον κανονικό καπνό και τα παραδοσιακά τσιγάρα.

1.3 δισεκατοµµύρια άνθρωποι καπνίζουν σε όλο το κόσµο και ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας εκτιµά ότι τον 21ο αιώνα οι πρόωροι θάνατοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα είναι πιθανόν να φτάσουν το 1 δισεκατοµµύριο - όλοι δυνητικά αποτρέψιµοι. Το έργο του ΠΟΥ αλλά και του Framework Convention on Tobacco Control (FCTC) παραµένει ζωτικής σηµασίας για τη

µείωση της συχνότητας εµφάνισης του καρκίνου, των καρδιαγγειακών παθήσεων και των

ασθενειών του αναπνευστικού συστήµατος που προκαλούνται κυρίως από το κάπνισµα. Είναι όµως ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι µια πολύ σηµαντική στρατηγική για τη µείωση του καπνίσµατος

φαίνεται να αγνοείται ή να περιθωριοποιείται σκόπιµα, κατά την προετοιµασία των εργασιών για τη συνεδρίαση της Μόσχας.

Έχει διαρρεύσει ότι ο ΠΟΥ επιδιώκει να ενταχθούν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εντός της Σύµβασης- Πλαισίου για τον Έλεγχο του καπνίσµατος (FCTC) και να ταξινοµηθούν όπως τα κανονικά τσιγάρα. Αυτό θα είναι όµως ένα σοβαρό σφάλµα, καθώς τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν είναι

προϊόντα καπνού. Πρόκειται για νικοτινούχα προϊόντα χαµηλού κινδύνου. Το να προτείνουµε ότι τα ηλ. τσιγάρα είναι το ίδιο επικίνδυνα µε τα υπόλοιπα προϊόντα καπνού θα στείλει ένα εντελώς λανθασµένο και αρνητικό µήνυµα στα εκατοµµύρια των σηµερινών χρηστών του ηλεκτρονικού τσιγάρου που τα έχουν χρησιµοποιήσει για να σταµατήσουν το κάπνισµα. Επίσης, θα αποθαρρύνει τους καπνιστές από το να τα δοκιµάσουν, και θα χάσουµε έτσι µια σηµαντική ευκαιρία να ελαττώσουµε τον αριθµό των θανάτων που σχετίζονται µε το κάπνισµα σε παγκόσµιο επίπεδο.

Η Πολιτική για τον Έλεγχο του Καπνίσµατος τις τελευταίες 3 δεκαετίες έχει επικοινωνήσει µε

µεγάλη επιτυχία τις βλαβερές επιπτώσεις του καπνίσµατος και έχει ενθαρρύνει τη λήψη µέτρων για τον περιορισµό του. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα τη δραµατική µείωση του καπνίσµατος σε ορισµένα

µέρη του κόσµου - κυρίως στις ανεπτυγµένες χώρες (όµως την ίδια στιγµή το κάπνισµα εξακολουθεί να αυξάνεται σε πολλά άλλα µέρη του αναπτυσσόµενου κόσµου). Και ενώ οι περισσότεροι καπνιστές θέλουν να σταµατήσουν το κάπνισµα, για πολλούς όµως είναι δύσκολο να απεξαρτηθούν από τη νικοτίνη ενώ άλλοι απλά δεν επιθυµούν να το διακόψουν.

Η λύση βρίσκεται στη µείωση των βλαβερών επιπτώσεων του καπνίσµατος (Tobacco harm reduction). Οι σηµερινοί καπνιστές θα µπορούσαν να µειώσουν δραµατικά τις βλαβερές συνέπειες για την υγεία τους εάν κατανάλωναν νικοτίνη µέσω προϊόντων χαµηλού κινδύνου, που δεν περιλαµβάνουν καύση. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο θα µπορούσε να είναι κάλλιστα µια από τις σηµαντικότερες καινοτοµίες του 21ου αιώνα και η οποία θα µπορούσε δυνητικά να σώσει

εκατοµµύρια ζωές.

Βεβαίως, οι ίδιοι οι καπνιστές δεν περιµένουν κάποιον να τους οδηγήσει στο ηλεκτρονικό τσιγάρο. Στο Ηνωµένο Βασίλειο, ο αριθµός των καπνιστών που χρησιµοποιούν ηλ. τσιγάρο έχει τριπλασιαστεί µέσα δύο χρόνια και αγγίζει πλέον τα 2,1 εκατοµµύρια. Στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες συµβαίνει ακριβώς το ίδιο. Έχουµε λοιπόν τις πρώτες ενδείξεις ότι το κάπνισµα έχει αρχίσει να µειώνεται µε ταχύτερους ρυθµούς από ό,τι έχουµε δει ποτέ στο παρελθόν. Η µετάβαση βέβαια στα ηλ. τσιγάρα συνοδεύεται και από ένα αυξανόµενο κύµα επιστηµονικών ερευνών και στοιχείων που αποδεικνύουν ότι οι φόβοι και οι ισχυρισµοί που εκφράζονται ότι το ηλεκτρονικό κάπνισµα µπορεί να αποτελέσει µια »πύλη εισόδου» για µη-καπνιστές προς το κανονικό κάπνισµα είναι αβάσιµοι.

Η χρήση του ηλ. τσιγάρου είναι µια επανάσταση την οποία έχουν ηγηθεί οι ίδιοι οι καταναλωτές. Αντίθετα µε ότι συµβαίνει συνήθως, αναπτύχθηκε ως πρωτοβουλία πρώτα από τη βάση, δηλαδή από τους ίδιους τους καταναλωτές και εξαπλώθηκε χωρίς να έχει δαπανηθεί ούτε ένα ευρώ από τους φόρους που προορίζονται για τη δηµόσια υγεία. Έχει εξαπλωθεί µε τόσο ιλιγγιώδη ταχύτητα που έχει υποχρεώσει τους υπευθύνους διαµόρφωσης δηµόσιας πολιτικής να ακολουθούν στο κατόπι του. Είναι καιρός λοιπόν οι υπεύθυνοι για τη λήψη αποφάσεων στη δηµόσια υγεία να αντιληφθούν την σηµασία αυτού του προϊόντος.

Γνωρίζουµε εδώ και χρόνια ότι οι άνθρωποι «καπνίζουν για τη νικοτίνη, αλλά πεθαίνουν εξαιτίας του καπνού που εισπνέουν». Οι θάνατοι και οι ασθένειες που οφείλονται στο κάπνισµα προέρχονται από την εισπνοή των σωµατιδίων της πίσσας και των τοξικών αέριων που κατευθύνονται µέσα στους πνεύµονες. Σήµερα όµως υπάρχουν προϊόντα ελάττωσης του κινδύνου από το κάπνισµα, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και άλλα λιγότερο επιβλαβή προϊόντα όπως ο καπνός snus, που δυνητικά µπορούν να αποτελέσουν τη λύση.

Αυτά τα προϊόντα ελάττωσης του κινδύνου από το κάπνισµα θα µπορούσαν να διαδραµατίσουν σηµαντικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων του ΟΗΕ να µειωθούν ουσιαστικά οι µη µεταδοτικές ασθένειες µέχρι το 2025. Και πράγµατι είναι αδύνατο να επιτύχουµε ουσιαστική µείωση των ασθενειών που σχετίζονται µε το κάπνισµα χωρίς τη συµβολή των “προϊόντων µειωµένης βλάβης από τον καπνό”. Εάν ο ΠΟΥ θεωρεί πως αυτά τα χαµηλής επικινδυνότητας προϊόντα είναι ακριβώς τα ίδια µε τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού, τότε, εντελώς αδικαιολόγητα και λανθασµένα, τα ορίζει ως µέρος του προβλήµατος. Η ταξινόµηση των προϊόντων αυτών ως προϊόντων καπνού και η ένταξη τους στο πλαίσιο FCTC θα κάνει περισσότερο κακό παρά καλό.

Τα ηλ. τσιγάρα θα πρέπει να µείνουν εκτός του πλαισίου FCTC.

Για περισσότερο από µια δεκαετία ισχύει η εφαρµογή του διεθνή ελέγχου του καπνίσµατος, η οποία

βασίζεται κυρίως στον περιορισµό και στην απαγόρευση προϊόντων. Μπορεί λοιπόν να είναι δύσκολο για τον ΠΟΥ και τους ηγέτες της δηµόσιας υγείας να αλλάξουν τη νοοτροπία τους: όµως αυτό είναι ακριβώς αυτό που πρέπει να γίνει. Αν θέλουµε µε σοβαρότητα και υπευθυνότητα να

µειώσουµε τους θανάτους που οφείλονται στο κάπνισµα ορισµένα πράγµατα πρέπει να αλλάξουν.

Τόσο ο ΠΟΥ όσο και το FCTC θα πρέπει να κατανοήσουν ότι όλα τα προϊόντα καπνού δεν είναι τα ίδια, κυρίως όσον αφορά την επικινδυνότητα. Θα πρέπει να αναγνωρίσουν την σηµαντική µείωση των θανάτων και των ασθενειών που µπορούν να επιτευχθούν αν οι καπνιστές στραφούν σε νικοτινούχα προϊόντα χαµηλού κινδύνου.

Η εφαρµογή των µέτρων του FCTC στα ηλ. τσιγάρα – στα οποία περιλαµβάνεται η απαγόρευση της διαφήµισης, η ένταξη τους στην αντικαπνιστική νοµοθεσία, η εφαρµογή υψηλής φορολογίας και µεγάλων προειδοποιήσεων για την υγεία - θα µειώσει τη διαθεσιµότητα, την ελκυστικότητα και την αποδοχή τους από τους καταναλωτές. Οι υπερβολικοί περιορισµοί και η υπερβολική

αυστηρότητα στα προϊόντα “ελάττωσης του κινδύνου από το κάπνισµα” θα έχει ως άµεση συνέπεια την προστασία των παραδοσιακών τσιγάρων.

Οι στόχοι του ΠΟΥ για την µείωση της κατανάλωσης καπνού θα πρέπει να ευθυγραµµιστούν µε τον τελικό στόχο που είναι η µείωση των ασθενειών και των πρόωρων θανάτων. Είναι αντιπαραγωγικό να συµπεριλαµβάνονται τα νικοτινούχα προϊόντα χαµηλού κινδύνου, όπως είναι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, στο πλαίσιο αυτών των στόχων - όπως έχει προταθεί – αντί να έχουν σηµαντικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων.

Πριν από τρεις δεκαετίες, η ηγεσία των Ηνωµένων Εθνών πήρε ιδιαίτερα τολµηρές και αµφιλεγόµενες, για την εποχή, αποφάσεις ώστε να αποτραπούν εκατοµµύρια θάνατοι από τον ιό του HIV / AIDS. Η προώθηση των προφυλακτικών σε ευρεία κλίµακα (µέτρο που αντιµετώπισε έντονη κριτική και διαφωνίες), η ευαισθητοποίηση των εργαζοµένους στη βιοµηχανία του σεξ καθώς και η εφαρµογή ενός ευρέος φάσµατος παρεµβάσεων για τη µείωση των επιβλαβών συνεπειών για τους χρήστες ναρκωτικών, όπως η ανταλλαγή καθαρών βελονών και τα προγράµµατα µεθαδόνης έχουν σώσει εκατοµµύρια ζωές και συνεχίζουν µέχρι σήµερα.

Το κάπνισµα σκοτώνει. Αλλά σήµερα έχουµε νέα, καινοτόµα και αποτελεσµατικά εργαλεία στα χέρια µας που µπορούν να βοηθήσουν τους καπνιστές. Χρειάζεται λοιπόν και πάλι η ηγεσία του ΠΟΥ και οι αρχηγοί της δηµόσιας υγείας να φανούν τολµηροί και θαρραλέοι και να γνωστοποιήσουν στον κόσµο πως τα ασφαλή προϊόντα νικοτίνης θα µειώσουν τον βαρύ φορτίο του καπνίσµατος.

Καθηγητής Gerry Stimson

Καθηγητής στη σχολή Υγείας και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, Καθηγητής στο Imperial College

του Λονδίνου

Clive Bates

Πρώην διευθυντής της µη κερδοσκοπικής  εταιρίας Action on Smoking and Health, σύµβουλος δηµόσιας υγείας

Jacques Le Houezec

Σύµβουλος δηµόσιας υγείας και εξάρτησης στο κάπνισµα, Amzer Glas, Rennes, Γαλλία.

Καθηγητής Riccardo Polosa

∆ιευθυντής Ινστιτούτου Παθολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας, Πανεπιστήµιο Κατάνιας, Ιταλία

∆ρ Konstantinos Farsalinos

Ερευνητής Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο-Ελλάδα και Πανεπιστηµιακό Νοσοκοµείο

Gathuisberg-Βέλγιο

Οι συγγραφείς είναι µέρος της οµάδας 53 επιστηµόνων από όλο τον κόσµο που απέστειλαν εχθές (26/05/2014) επιστολή-έκκληση στην διευθύντρια του Παγκόσµιου  Οργανισµού  Υγείας κ. Margaret Chan σχετικά µε τα οφέλη των ηλεκτρονικών τσιγάρων, µε αφορµή την διάσκεψη για τον έλεγχο του καπνίσµατος που θα πραγµατοποιηθεί τον Οκτώβριο στη Μόσχα.

http://nicotinepolicy.net/